Program wychowawczy

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka
w Wągrowcu

2010/2011

W opracowaniu przyjęto następującą konstrukcję układu materiału:

         I. Założenia podstawowe

        II. Cele wychowawcze

       III. Metody i sposoby działania

       I. Założenia podstawowe

1. Każdy członek społeczności szkolnej, od dyrektora i nauczycieli poprzez uczniów wraz z rodzicami, aż do pozostałych pracowników szkoły jest osobą, człowiekiem wolnym, który świadomie wstąpił do tej społeczności i zdecydował się na jej współtworzenie.
2. Każdy członek społeczności szkolnej jest świadomy, że wolność niesie z sobą trud odpowiedzialności za dokonywane wybory.
3. Wszyscy pracownicy szkoły są wychowawcami - wychowują swoją osobowością i za-chowaniem.
4. Zasadą wszystkich członków wspólnoty szkolnej winien być brak obojętności.
5. Podstawowym prawem i obowiązkiem w szkole jest nauka i uczestniczenie w zajęciach.
6. Szkoła wychowuje do samodzielnego podejmowania zadań w życiu społecznym i publicznym kraju. Pozostawia jednak uczniom pełną swobodę wyborów politycznych.

       II. Cele wychowawcze

 

1. Społeczność szkolną jako formę wspólnoty wychowawczej stanowią uczniowie, ich rodzice oraz wszyscy pracownicy szkoły współpracujący w atmosferze wzajemnego zrozumienia i szacunku w podejmowaniu wyznaczonych zadań.
2. Celem społeczności szkolnej jest wszechstronna pomoc wychowankowi (jako osobie i podmiotowi żyjącemu w świecie) w osiągnięciu dojrzałej osobowości. Wszelkie działania wychowawcze winny służyć kształtowaniu i wypracowywaniu przez wychowanka coraz pełniejszej wewnętrznej harmonii jego sfery fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej i duchowej.
3. Dojrzałą osobowością cechuje się wychowanek, który w swym postępowaniu zdolny jest otwierać się na innych ludzi, zachowując podstawową kontrolę własnych uczuć i dbając o ich rozwój, oraz jest zdolny realistycznie oceniać swoje możliwości.

Winny go cechować:

-          kultura osobista - zachowywanie się z godnością i szacunkiem dla drugiego - wyrażona przez postawę, słowa, strój, dbałość o estetykę pomieszczeń itd.,

-          pozytywne nastawienie wobec innych, życzliwość,

-          odpowiedzialność za drugiego człowieka (kolegę, koleżankę, nauczyciela itp.),

-          wrażliwość na krzywdę innych ludzi: biednych, samotnych, cierpiących z różnych powodów,

-          dążenie do budowania więzi między pokoleniami (uczeń-nauczyciel, dzieci-rodzice),

-          tolerancja i szacunek wobec ludzi o innych poglądach, wobec różnych narodów, ras, wobec wyznawców różnych religii,

-          miłość i szacunek do Ojczyzny - poznawanie jej historii, kultury i tradycji oraz troska  o utrzymanie i pomnożenie tego dziedzictwa; godne reprezentowanie kraju na zewnątrz,

-          przygotowanie do podjęcia odpowiedzialności za losy kraju, szacunek dla pracy - nauki; uczciwość, rzetelność, aktywność społeczna, ofiarność, bezinteresowność,

-          uświadomienie, że wszyscy należymy do wspólnoty ogólnoludzkiej,

-          umiejętność obcowania z przyrodą - szacunek dla przyrody, odkrywanie jej piękna i tajemnic, zdrowy odpoczynek,

-          zdolność do samodzielnego myślenia, poszukiwanie jasnego i pewnego światopoglądu, szacunek dla prawdy, postępowanie zgodne z własnym sumieniem, wysoki poziom wiedzy, inteligencji i umiejętności (na miarę własnych możliwości),

-          odporność na negatywne wpływy różnych patologicznych zjawisk społecznych oraz środków przekazu; umiejętność wykorzystania środków przekazu - nieuzależnianie się od nich, lecz wartościowe ich używanie (jako środków do przekazywania właściwych wartości, ideałów). Oznacza to dać pierwszeństwo człowiekowi, który używa środków przekazu, a nie daje się im używać.

III. Metody i sposoby działania

1. A.   Formy i środki działania

1. 1.           Tematyczne godziny wychowawcze związane z problematyką "Programu wychowawczego". Równolegle wybrana tematyka winna być włączana do realizacji wszystkich przedmiotów nauczania.

 

Przykładowa tematyka zajęć:

Klasy wstępne:

• Omówienie profilu wychowawczego szkoły. Regulamin szkoły, prawa i obowiązki ucznia.
• Umiejętność pokonywania stresów.
• Kultura - bycia, stroju, języka, spędzania wolnego czasu (próba ograniczenia nadmiernego wpływu kultury obrazkowej, zabawy bezalkoholowe), obcowanie z innymi ludźmi z za-chowaniem zasad otwartości i tolerancji.
• Ochrona uczuć intymnych. Różnica między miłością a seksem.
• Role społeczne wynikające z płci.
• Godność człowieka (również w sprawach życia seksualnego, spożywania alkoholu i innych środków odurzających).
• Odpowiedzialność za samego siebie: zdrowie, rozwój osobowości, charakteru, zdolność do samooceny, rozwój zainteresowań; umiejętność panowania nad sobą (np. opanowania agresji, pokonywania trudności i stresów); umiejętność cieszenia się również małymi rzeczami, sprawami i osiągnięciami.

Klasy kończące:

• Wolność a odpowiedzialność (wolność od... i wolność do...).
• Odpowiedzialność za innych: rodzinę (obecną i przyszłą), przyjaciół, środowisko i grupę, środowisko szkolne, kraj, państwo, środowisko przyrodnicze.
• Odpowiedzialność za mienie społeczne: gospodarność, oszczędność w szkole, domu, miejscu zamieszkania, mieście, kraju.
• Wierność sobie i wyznawanym zasadom a tolerancja: w grupie społecznej, w życiu rodzinnym, społecznym i politycznym.
• Rodzina trwała, bezpieczna, wierna sobie wzajemnie jako podstawa życia społecznego i narodowego.

1. 2.           Prelekcje związane tematycznie z założeniami "Programu wychowawczego", wygłaszane przez specjalistów dla rodziców, nauczycieli, uczniów.

 

Przykładowa tematyka prelekcji dla rodziców:

• · Potrzeba i umiejętność rozmów z dziećmi.
• · Organizowanie życia rodzinnego.
• · Sposoby spędzania wolnego czasu (w rodzinie, grupie młodzieżowej).

1. Spotkania klasowe z rodzicami.

Celem pierwszego spotkania (wrześniowego) winno być wzajemne zapoznanie i integrowanie środowiska wychowawczego klasy oraz ustalenie zasad udziału wszystkich osób w procesie wychowawczym. Obowiązkiem rodziców powinno być uczestnictwo w zebraniu.

Proponujemy: zasiąść tak, aby wszyscy widzieli się wzajemnie, dokonać krótkiego przedstawienia każdego uczestnika z podaniem propozycji udziału w życiu klasowym i szkolnym, ustalić funkcję, wymienić adresy i telefony, zapoznać rodziców z "Programem wychowawczym", zaproponować wspólne (rodzice, uczniowie, wychowawca) wycieczki i imprezy.

1. 4.           Indywidualne rozmowy młodzieży z wybranymi przez nią nauczycielami i innymi pracownikami szkoły.

 

1. 5.           Stała współpraca z pedagogiem i z psychologiem do rozwiązywania bieżących problemów wychowawczych, do udziału w szkoleniu nauczycieli i rodziców oraz w prowadzeniu lekcji tematycznych.
2. 6.           Działalność Samorządu Uczniowskiego oraz innych organizacji młodzieżowych mających prawo działać na terenie szkoły.
3. 7.           Przyjęcie, zasad organizowania i wykorzystania dni częściowo lub w całości wolnych od zajęć szkolnych.

 

Propozycje:

• Dzień Edukacji Narodowej - 14 X - wolny od zajęć dydaktycznych. W dniu poprzedzającym święto - uroczystość, np. akademia organizowana przez młodzież i rodziców z zaproszeniem byłych pracowników szkoły.
• Opłatek - grudzień - po skróconych lekcjach opłatek w klasach.
• Pierwszy Dzień Wiosny - 21 III - dzień bez klasówek, kartkówek i ocen, przebierańcy, wycieczki, gry i zabawy.

1. 8.           Wycieczki klasowe z wychowawcą, wcześniej przygotowane pedagogicznie, merytorycznie, organizacyjnie:

-          cel i program przedstawiony dyrekcji przed rozpoczęciem kroków organizacyjnych. Przygotowując młodzież szczególną uwagę należy zwrócić na jej postawę i zachowanie w czasie całego wyjazdu.

        Wycieczka może odbyć się na wniosek wychowawcy klasy po uprzednim zatwierdzeniu
             programu przez dyrekcję (regulamin organizowania wycieczek).

1. 9.           Pomoc w umiejętnym spędzaniu czasu wolnego ucznia:

•  Organizacja przerw (więcej ruchu i zajęć celowych).
• Koła zainteresowań, np. turystyczne, fotograficzne, filmowe, taneczne, przedmiotowe.
• Zajęcia sportowe np. siłownia, ping-pong, koszykówka, lekkoatletyka.
• Zajęcia artystyczne, kulturalne, np. konkursy, kulturalne zabawy i dyskoteki,

1. 10.       Podtrzymanie i rozwinięcie dobrych tradycji szkoły:

• Rocznice narodowe (11 XI, 3 V).
• Opieka nad miejscami Pamięci Narodowej.
• Stały kontakt z byłymi pracownikami szkoły.
• Święto Szkoły – Święto Patrona.

11.Funkcjonowanie systemu wizyjnego monitoringu szkolnego :

• System stanowi integralny element zapewnienia całościowego i optymalnego procesu nauki, wychowania oraz zapewnienia bezpieczeństwa młodzieży w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka w  Wągrowcu,
• Zgodnie z przyjętym programem wizyjnego monitoringu szkolnego na terenie  Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka w  Wągrowcu:

      - wprowadzono oznaczenie budynków szkolnych tabliczkami informacyjnymi z napisem            „obiekt monitorowany”,

            - zgłoszono szkolny system monitoringu CCTV do właściwej miejscowo komendy policji,

• Zapisy z systemu monitoringu szkolnego wykorzystane zostaną w szczególności w celu wyeliminowania przejawów oraz wyciągnięcia konsekwencji wobec osób winnych nieregulaminowych oraz  niezgodnych z prawem zachowań na terenie placówki szkolnej,
• O udostępnieniu zapisu z kamer systemu monitoringu szkolnego decyduje każdorazowo Dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka w  Wągrowcu lub upoważniony prze Dyrektora inni pracownik szkoły.

B. Zadania nauczycieli, wychowawców i innych pracowników szkoły oraz rodziców

NAUCZYCIELE I INNI PRACOWNICY SZKOŁY

1. Warunkiem stawiania uczniowi wymagań punktualności i obecności na lekcjach jest rzetelne odnotowywanie obecności w dzienniku. Podstawowym obowiązkiem jest punktualne rozpoczynanie i kończenie oraz solidne przygotowanie zajęć.
2. Każdy nauczyciel kieruje się dobrem ucznia, a nie swoją wygodą i jest do dyspozycji ucznia, aby prowadzić z nim rozmowy indywidualne.
3. Nauczyciel zachowuje neutralność polityczną w pracy dydaktycznej i wychowawczej np. nie dopuszcza na teren szkoły polityków w celach agitacyjnych. Nie oznacza to braku rzetelnej, obiektywnej informacji i dyskusji na tematy polityczne. Wszelkie ogłoszenia na terenie szkoły mogą pojawić się za wiedzą Dyrekcji.
4. Wszyscy nauczyciele wprowadzają do tematyki swego przedmiotu elementy programu wychowawczego naszej szkoły.
5. Wszystkich nauczycieli obowiązuje stałe doskonalenie merytoryczne, pedagogiczne, psychologiczne, etyczne.
6. Obowiązkiem każdego nauczyciela jest każdorazowe reagowanie na dostrzeżone dobro
   i zło.
7. Nauczyciel nie powinien stosować „terroru” jako metody wychowawczej (co nie oznacza rezygnacji ze stawiania wymagań) i stawiać ocen z przedmiotu bezpośrednio za zachowanie ucznia.
8. Zadaniem każdego nauczyciela jest także dopilnowanie prawidłowego stylu spędzania przerw przez młodzież np. zwracanie uwagi na kulturalną postawę, wychodzenie uczniów z klas (korzyści wynikające z ruchu zamiast siedzenie na korytarzu), na niedopuszczalność palenia. Wszystkich pracowników szkoły wspierają w tych działaniach w szczególny sposób nauczyciele – dyżurni.
9. Nauczycielom i innym pracownikom szkoły przysługuje podmiotowe traktowanie ich przez Dyrekcję, rodziców, kolegów, uczniów.

Wszystkie funkcje wychowawcze podejmowane są świadomie i dobrowolnie

10.  Nauczyciele i inni pracownicy szkoły sami dbają o godność zawodową.

WYCHOWAWCA

1. Opracowuje w oparciu o „Program wychowawczy szkoły” klasowy plan wychowawczy (w porozumieniu z uczniami i rodzicami).
2. Podejmuje systematyczne wysiłki zmierzające do wytworzenia prawidłowej atmosfery wspólnoty klasowej.
3. Uczestniczy we wszystkich sytuacjach ważnych dla klasy np. imprezach, w których uczestniczą wychowankowie.
4. W miarę potrzeb i możliwości dydaktyczno – wychowawczych odwiedza wychowanka w jego miejscu zamieszkania.
5. Czuwa nad postępami w nauce i frekwencją ucznia, jest w stałym kontakcie z rodzicami, stara się poznać sytuacje pozaszkolne wychowanka.
6. Organizuje klasowe zebrania rodziców.
7. Prowadzi prawidłowo i systematycznie dokumentację klasową.

RODZICE

1. Każdy z rodziców powinien uczestniczyć w życiu szkoły i klasy w wybranej i zadeklarowanej dziedzinie np. wychowawczej, kulturalnej, porządkowej, gospodarczej.

Świadomie współpracuje ze szkołą zgodnie z jej założeniami wychowawczymi.

1. Rodzice powinni uczestniczyć w zebraniach rodziców, dniach otwartych, prelekcjach poświęconych zagadnieniom wychowawczym.
2. Zobowiązuje się rodziców do zawiadamiania wychowawcy o nieobecności ucznia wg zasad określonych w Statucie Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka
   w Wągrowcu oraz do stałego kontaktu z wychowawcą w innych sytuacjach wychowawczych.
3. Rodzice powinni dbać o odpowiedni strój i wygląd dziecka.
4. Niezbędnym elementem wychowania jest pomoc młodzieży w obowiązkach życia rodzinnego i domowego.
5. Propozycje współpracy rodziców ze szkołą to udział w:

• Wycieczkach, imprezach kulturalnych, działaniach gospodarczych.

C. Niektóre sytuacje wymagające pomocy wychowawczej.

SYTUACJE POZYTYWNE

1. Wyraźne wyniki pracy nad sobą np. poprawa ocen, zaprzestanie spóźnień, opanowanie agresji i innych emocji negatywnych.
2. Inicjatywa w różnorodnej działalności (w czasie wolnym od zajęć lekcyjnych). Zorganizowanie imprezy.
3. Systematyczna:

• Dbałość o klasę lub pracownię,
• Pomoc w bibliotece, świetlicy, warsztatach szkolnych,
• Dbałość o otoczenie szkoły, zieleń,
• Pomoc osobom starszym lub niepełnosprawnym spoza szkoły.
• Pomoc koleżeńska np. opieka nad niepełnosprawnym, pomoc w nauce.

1. Wyjątkowy (wybitny) udział ucznia w życiu rodzinnym np. opieka nad młodszym rodzeństwem, dziadkami, opieka nad chorym członkiem rodziny, systematyczne prace porządkowe itp.
2. Dobry wpływ na kolegę (-ów).
3. Szczególnie wyróżniająca kultura i subtelność.
4. Wyjątkowe zasługi np. dla ochrony życia, zdrowia, mienia, środowiska przyrodniczego.

POCHWAŁY, NAGRODY, PRZYWILEJE

1. Pochwała ustna:
2. a)      bezpośrednia, indywidualna,
3. b)      przed klasą,
4. c)      przed całą szkołą.
5. Podniesienie oceny z zachowania.
6. Pochwała pisemna:
7. a)      dyplom uznania,
8. b)      wpis do dokumentów,
9. c)      list pochwalny do rodziców
10. Nagrody książkowe.
11. Ufundowanie pomocy służących rozwojowi zainteresowań.
12. Dodatkowe dni lub godziny na:
13. a)      wycieczki,
14. b)      imprezy.

D. Niektóre sytuacje wymagające interwencji wychowawczej.

ZASADY OGÓLNE

1. Podstawą wychowawcza systemu jest ponoszenie konsekwencji popełnionego czynu.
   W miarę możliwości uczniowie dokonują naprawy uczynionego zła.
2. Stosowane środki wychowawcze w miarę możliwości powinny przynosić pożytek szkole.
3. Każdorazowo sprawcy (-om) zła należy wyjaśnić istotę dokonanego czynu i sens zastosowanego środka wychowawczego.
4. Ocenie podlega zachowanie ucznia zarówno w szkole jak i poza szkołą.
5. Może nastąpić złagodzenie kary w przypadku szczególnych zasług ucznia.
6. W przypadkach nietypowych, nie mieszczących się w schemacie należy próbować indywidualnie określić karę dla ucznia lub powołać komisję nauczycielsko-uczniowską do rozpatrzenia sprawy.

SYTUACJE NIEWŁAŚCIWE

1. Niesolidność, nieterminowość, niewywiązywanie się z zobowiązań np. z zadania społecznego, z regulaminu biblioteki, świetlicy.
2. Nieuzasadnione opuszczanie zajęć szkolnych – indywidualne i zbiorowe.
3. Spóźnienie na zajęcia.
4. Nieodpowiedni strój i wygląd np.:
5. a)      niechlujny, niehigieniczny, wyzywający.
6. b)      Niestosowny do sytuacji szkolnej, zagrażający zdrowiu i bezpieczeństwu osobistemu oraz otoczenia.
7. c)      Dewastowanie i marnotrawstwo dóbr materialnych.
8. Niszczenie środowiska przyrodniczego.
9. Nieopanowany gniew, agresywne zachowanie.
10. Stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej (wobec ludzi i zwierząt).
11. Krzywdzenie innych poprzez bezpośrednie podważanie autorytetu lub opinii. Zaleca się unikania wyrażania opinii negatywnej o ludziach.
12. Unikanie odpowiedzialności za popełnione czyny poprzez obarczanie winą innych.

10.  Wynoszenie się ponad innych np. nadmierne chwalenie się dobrami materialnymi, strojem, przywilejami.

11.  Palenie papierosów

12.  Picie alkoholu

13.  Stosowanie środków odurzających.

14.  Rozprowadzanie środków odurzających.

15.  Kłamstwa, krętactwa.

16.  Fałszerstwo.

17.  Kradzież.

18.  Wulgarny sposób bycia:

1. a)      zachowanie
2. b)      gesty
3. c)      słownictwo
4. d)     wygląd.

19.  Wulgaryzowanie uczuć intymnych swoich i cudzych.

20.  Brak szacunku dla rodziców i osób dorosłych.

21.  Obojętność wobec czynionego zła np. brak reakcji na niszczenie, dewastowanie, znęcanie się.

22.  Czyny podlegające kodeksowi karnemu.

23.  Sytuacje gorszące i deprawujące związane z seksem.

24.  Zachowanie narażające na szwank dobre imię szkoły.

ŚRODKI WYCHOWAWCZE

1. Rozmowa wychowawcza nauczyciela z uczniem (nauczyciel, który pierwszy zetknął się z problemem).
2. Rozmowa wychowawcy z uczniem.
3. Rozmowa wychowawcy z rodzicami:
4. a)      telefoniczna,
5. b)      z wezwaniem do szkoły,
6. c)      w obecności pedagoga szkolnego
7. d)     w obecności Dyrektora.
8. Obniżenie stopnia z zachowania:
9. a)      o jeden stopień,
10. b)      o więcej niż jeden i wcześniejsze poinformowanie rodziców o zachowaniu dziecka.
11. Odebranie prawa do wycieczki lub innej imprezy klasowej lub szkolnej.
12. Skorzystanie z pomocy specjalisty np. pedagoga szkolnego, psychologa, lekarza (psychiatry), prawnika.
13. Skierowanie ucznia na rozmowę wychowawczą z Dyrekcją.
14. Nagana Dyrektora, wpisanie nagany do akt ucznia wg zasad określonych w Statucie Szkoły.
15. Relegowanie (usunięcie ze szkoły) po wyczerpaniu innych środków.

10.  Naprawienie popełnionej winy lub wyrządzonej szkody. Przeproszenie.

11.  Zaproponowanie pracy w godzinach wolnych od zajęć lekcyjnych np. pomoc
w sprzątaniu korytarza miedzy przerwami lub odśnieżanie chodników.

Uwaga: Corocznie na pierwszym w roku szkolnym posiedzeniu Rada Pedagogiczna zatwierdza niniejszy program nanosząc ewentualne zmiany.

Program wychowawczy

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka
w Wągrowcu

został przyjęty Uchwałą Rady Pedagogicznej

z dnia 21 września 2010r.