Tematy matury ustnej z języka polskiego - 2012
PROPOZYCJE TEMATÓW NA WEWNĘTRZNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka w Wągrowcu Rok szkolny 2011/2012
Literatura
1. Radość i uroda życia w wybranych utworach literackich. Omów problem na kilku przykładach.
2. Konflikt pokoleń, jego przyczyny i skutki. Zbadaj problem, będący tematem wielu utworów literackich.
3. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza (np. J. Kochanowskiego, A Mickiewicza, J. Słowackiego, A. Wata, F. Kafki, M. Bułhakowa).
4. Wizerunki Rosjan w literaturze polskiej. Przedstaw na wybranych przykładach.
5. Artysta jako bohater literacki. Omów, analizując wybrane utwory.
6. Różne ujęcia literackie rewolucji i ich funkcje. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
7. Ludzie rozsądni i ludzie szaleni. Porównaj kreacje literackie kilku takich bohaterów.
8. Rola mistrza w rozwoju duchowym człowieka. Rozważ na podstawie znanych Ci utworów literackich.
9. „Żony modne" w literaturze. Porównaj kreacje takich bohaterek w różnych utworach literackich.
10. Funkcjonowanie tradycji homeryckiej w literaturze polskiej. Zinterpretuj wybrane przykłady.
11. Żywotność motywów mitologicznych w literaturze. Rozważ zagadnienie na wybranych przykładach.
12. Motywy arkadyjskie w literaturze różnych epok. Przeanalizuj na przykładzie wybranych utworów.
13. Rola lektur w kształtowaniu charakterów postaci literackich. Przedstaw na wybranych przykładach.
14. Fantastyka w literaturze romantyzmu i Młodej Polski. Określ ich rolę w oparciu o wybrane przykłady.
15. Funkcjonowanie motywów biblijnych i mitologicznych w poezji i prozie. Przeanalizuj wybrane przykłady.
16. Przedstaw konflikty rodzinne w wybranych dramatach (np. „Powrót posła", „Nie- Boska komedia", „Moralność pani Dulskiej", „Tango").
17. Ideały młodości a kariera i sukces życiowy. Rozważ problem na przykładzie wybranych dzieł literackich.
18. Pamiętnik w dziele literackim. Oceń jego rolę w oparciu o wybrane przykłady.
19. Ewolucja bohaterek kobiecych w literaturze. Przeanalizuj zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
20. Młodopolski dramat symboliczny a dramat romantyczny. Dokonaj porównania, odwołuj ąc się do wybranych przykładów.
21. Etos chłopa w literaturze. Omów i porównaj wybrane przykłady.
22. Świat polskich symboli literackich w wybranych dziełach pisarzy XIX i XX wieku. Scharakteryzuj, odwołując się do wybranych tekstów.
23. Dziewiętnastowieczny patriotyzm w postawach wybranych bohaterów literackich a Twoje rozumienie miłości do ojczyzny. Porównaj.
24. Poznawanie świata, pielgrzymowanie, poszukiwanie celu - motyw wędrówki w literaturze polskiej. Zaprezentuj temat na wybranych przykładach.
25. Motyw żołnierza tułacza, żołnierza powstańca w literaturze polskiej. Zaprezentuj w oparciu o wybrane przykłady literackie.
26. Doświadczenia wojenne sprawdzianem godności ludzkiej. Swe rozważania oprzyj o prozę powojenną.
27. Krajobraz jako motyw literacki- przedstaw jego funkcjonowanie w twórczości pisarzy różnych epok.
28. Przedstaw utwory literackie poruszające temat związku człowieka z naturą. Scharakteryzuj sposób prezentacji tego problemu w różnych epokach.
29. Porównaj znane Ci utwory literackie, które można nazwać rozmowami z Bogiem. Jakie postawy ludzkie one wyrażaj ą?
30. Między obsesją śmierci a przemilczaniem jej obecności. Porównaj sposoby mówienia o śmierci w literaturze różnych epok.
31. Pouczać, współczuć, kpić czy dać świadectwo? Przedstaw różne zadania pisarzy na podstawie wybranych utworów literackich.
32. Sposób kreowania „kraju lat dziecinnych" w literaturze różnych epok. Przedstaw wybranych przykładach.
33. Franciszkańska idea miłości bliźniego. W jaki sposób zaistniała w literaturze późniejszych epok? Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
34. Etos rycerza średniowiecznego w literaturze następnych epok Rozważ w oparciu o wybrane przykłady.
35. Funkcjonowanie motywu non omnismoriarw literaturze polskiej. Porównaj sposoby jego ujęcia.
36. Motywy biblijne i mitologiczne w poezji współczesnej. Określ ich rolę w oparciu o wybrane teksty.
37. Uczty, zabawy, bale w przekazie literackim. Dokonaj analizy wybranych przykładów.
37. Wizja, sen, proroctwo w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów.
38. Bohaterowie polskiej literatury romantycznej widziani z perspektywy późniejszych epok. Dokonaj charakterystyki i próby oceny.
40. Pejzaż miejski w literaturze. Określ jego charakter i rolę w wybranych utworach literackich.
41. Literackie obrazy zniewolenia człowieka w systemie totalitarnym. Przedstaw problem na wybranych przykładach.
42. Różne postawy wobec zagrożenia. Rozwiń temat w oparciu o przykłady z literatury polskiej i obcej.
43. Miłosne rozterki. Omów i porównaj na wybranych przykładach literackich.
44. Historia w literaturze. O wydarzeniach historycznych w dziełach literackich. Omów na wybranych przykładach.
45. Tytuł, motto, scena finałowa jako klucze do interpretacji dzieła. Omów na wybranych przykładach.
46. Od Karusi do Jacka Soplicy. Analizując wybrane utwory, przedstaw ewolucję Mickiewiczowskiego bohatera.
47. Literatura o mędrcach i mądrości. Porównaj sposób postrzegania tego motywu w wybranych utworach literackich.
48. Wynalazki i wynalazcy w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
49. Kostium, maska, przebranie. Zanalizuj postawy bohaterów literackich ukrywających swoją tożsamość.
50. Kulinaria w literaturze. Omów funkcję tego motywu w wybranych utworach literackich (np. M. Reja, A. Mickiewicza, H. Sienkiewicza).
51. Dramat pokolenia Kolumbów. Omów na wybranych przykładach tekstów poetyckich i prozatorskich.
52. Samotność elementem losu człowieka. Przedstaw problem, odwołując się do różnych dzieł literackich.
53. Magia magii nierówna. Dokonaj analizy różnych wyobrażeń magii na podstawie wybranych tekstów.
54. Sposób kreowania świata w twórczości przedstawicieli nurtu fantasy. Omów na wybranym przykładzie ( np. Tolkien, Sapkowski).
55. Kreacje ojca w literaturze. Rozwiń temat na podstawie przykładów literackich z różnych epok.
56. Różne rodzaje buntu. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich.
57. Kreacja postaci buntownika w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach literatury polskiej i obcej.
58. Morderca i ofiara jako motyw w literaturze. Omów temat w oparciu o wybrane przykłady, zwróć uwagę na portret psychologiczny zbrodniarza oraz motywy jego postępowania.
59. Różne postawy człowieka wobec choroby, śmierci i cierpienia. Omów na wybranych przykładach.
60. O czym śnili bohaterowie literaccy? Porównaj i zinterpretuj sny w wybranych utworach.
Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki
1. Obrazy walki, sceny batalistyczne w literaturze, sztuce i filmie. Omów różne sposoby realizacji i typowe ich uj ęcia na wybranych przykładach.
2. Motyw gór w literaturze i sztukach plastycznych. Omów jego funkcje na wybranych przykładach.
3. Różnorodne uj ęcia motywu pożegnania w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach.
4. Motyw pasji w literaturze i sztuce. Dokonaj porównania wybranych przykładów.
5. Różne ujęcia motywu Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych przykładów.
6. Jak mówić o Holokauście? Dokonaj analizy środków wyrazu literatury i filmu.
7. „Trylogia" Henryka Sienkiewicza w wizji reżyserskiej Jerzego Hoffmana. Dokonaj oceny adaptacji.
8. Symbol jako środek wyrazu w poezji i malarstwie. Porównaj sposoby jego wykorzystania.
9. Artystyczne interpretacje historii w literaturze i malarstwie. Dokonaj analizy porównawczej dzieł Henryka Sienkiewicza i Jana Matejki.
10. Brzydota jako kategoria estetyczna. Rozwiń temat w oparciu o dzieła literackie i malarskie.
11. Wielka literatura jako źródło inspiracji dla dzieł malarskich i rzeźbiarskich. Omów, analizując wybrane dzieła.
12. Obrazy natury w malarstwie i literaturze. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł.
15. Rewolucja - idee i rzeczywistość. Omów, analizując znane Ci utwory literackie, malarskie i muzyczne.
14. Porównaj obraz Warszawy w malarstwie Canaletta i „Lalce" Bolesława Prusa.
16. Różne inscenizacje „Dziadów" Mickiewicza. Zanalizuj wybrane spektakle teatru żywego planu i/lub teatru telewizyjnego.
16. Realizm w powieści i malarstwie XIX wieku. Omów na wybranych przykładach.
17. Porównaj literackie i malarskie sposoby tworzenia wizji apokaliptycznych. Odwołaj się do wybranych tekstów kultury.
18. Porównaj portrety ludzi pracy w literaturze i malarstwie XIX wieku.
19. „Pan Tadeusz" a sztuka ilustracji eposu Adama Mickiewicza. Dokonaj analizy wybranego materiału.
20. „Makbet" W. Szekspira na scenie i na ekranie. Porównaj wybrane inscenizacje i adaptacje filmowe.
21. Motywy powstańcze w literaturze i malarstwie. Omów, analizując wybrane utwory.
22. Postacie Żydów w polskiej literaturze i malarstwie. Omów w oparciu o wybrane przykłady.
23. Powaga i śmiech w literaturze i sztuce średniowiecznej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
24. Postawy człowieka wobec totalitaryzmu w literaturze i filmie (np. T. Borowskiego, G. Herlinga-Grudzińskiego, R. Beniginiego, S. Spielberga).
25. Motyw powstania styczniowego na obrazach Grottgera i w utworach literackich (np. „Nad Niemnem", „Gloria victis" E. Orzeszkowej).
26. Wieś w powieści W. St. Reymonta - wieś na obrazach J. Chełmońskiego. Przedstaw podobieństwa i różnice, posługując się wybranymi fragmentami i dziełami malarskimi.
27. Różne ujęcia postaci kobiet w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach.
28. Motyw matki cierpiącej. Omów temat analizując wybrane dzieła w literaturze i sztuce.
Język
1. Rola tytułu i motta w utworze literackim. Omów na wybranych przykładach.
2. Oceń fenomen języka reklamy, bazując na wybranych przykładach.
3. Język przemówień. Omów zagadnienie na podstawie tekstów literackich z epoki renesansu, baroku i oświecenia.
4. Rola neologizmów w poetyckim obrazie świata. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów poetyckich.
5. Określ funkcję gwary w literaturze młodopolskiej. Odwołaj się do przykładów.
6. Mowa potoczna jako tworzywo literackie. Omów na wybranych przykładach.
7. W oparciu o przykłady dokonaj analizy języka uczniowskiego.
8. Omów emocjonalne funkcje języka na przykładzie współczesnych przemówień sejmowych.
9. Komizm słowny i sposoby jego realizacji w wybranych utworach różnych autorów i epok.
10. Dlaczego niektóre wyrazy obce stają się modne? Omów problem i oceń zasadność najnowszych zapożyczeń w polszczyźnie.
11. Określ rolę nazwisk „znaczących" odwołując się do wybranych utworów literackich.
12. Sposoby indywidualizacji języka postaci literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
13. Parodia jako sposób stylizacji. Omów na wybranych przykładach z literatury.
14. Scharakteryzuj język poezji barokowej. Przywołaj wybrane teksty z tej epoki.
15. Rola przysłów i porzekadeł w powieści „Chłopi" Władysława Reymonta. Omów na wybranych przykładach.
16. Jak pisano o wojnie? W wybranych tekstach prześledź j ęzykowe środki wyrazu i określ celowość ich użycia.
17. Funkcja tekstu w muzyce młodzieżowej. Scharakteryzuj, analizując wybrany materiał.
18. Wpływ j ęzyka angielskiego na współczesną polszczyznę. Zanalizuj problem, odwołuj ąc się do przykładów.
19. Stylizacja jednym ze sposobów kreowania świata. Wskaż rodzaje stylizacji w trzech wybranych utworach literackich.
20. Język prasy. Omów różne odmiany stylu publicystycznego (na konkretnych przykładach).
21. Tak mówią znani Polacy. Charakterystyka języka dwóch, trzech przedstawicieli świata polityki, kultury lub sportu - na podstawie analizy zgromadzonego materiału.